Do testów, otrzymałem ciekawy zestaw przeznaczony do chłodzenia procesora, o nazwie: eXtreme FS-92. Jego producentem jest
mało u nas znana firma Akuatek, jednak za naszą zachodnią granica jej produkty są
popularne. Firma ta specjalizuje się w produkcji zestawów chłodzących określanych mianem - "najmniejszego zestawu chłodzenia wodnego na świecie". Produkt który dziś zaprezentuje jest następca modelu MS-92, zaś tym, co odróżnia go od innych takich zestawów jest właśnie zintegrowany system wodny.
Akuatek Liquid System
Produkt dostarczany jest w dość sporym, kartonowym pudełku w intensywnym czarnym kolorze. Dzięki przeźroczystej, przedniej ściance. możemy zobaczyć jak wygląda front zestawu.
W środku, oprócz rzecz jasna samego coolerka, znajdziemy także instrukcję obsługi (brak w niej języka polskiego), a także zestaw akcesoriów, wśród których znajdziemy m.in.:
- zestaw montażowy dla podstawek LGA775
- zestaw montażowy dla podstawek Socket 478
- zestaw montażowy dla podstawek z rodziny K8
- podkładka stabilizująca, mocowana z tyłu płyty głównej
- 4 śrubki do przykręcenia coolera do płyty
- 4 śrubki do łączenia coolera z nóżkami montażowymi
- silikonową pastę termoprzewodzącą
- podkładki pod śrubki
- 2 przejściówki: molex -> złacze 3 pinowe
Na poniższym zdjęciu możemy zobaczyć porównanie między prezentowanym dzisiaj produktem, a jego starszym bratem. Jak widzimy, oprócz budowy, modele praktycznie nie różnią się od siebie.
Przyznać trzeba, że sam cooler, prezentuje się bardzo ciekawie, co zresztą widać na poniższych fotkach. Cały produkt wykonany jest z aluminium, i ma wymiary 93x100x123mm. Z jednej strony producent umieścił aluminiowy grill z dużym logiem na środku, zaś z drugiej, chłodzący całość 92mm wentylator.
Sam blok (zdjęcia poniżej), podobnie jak i reszta, jest również wykonany z aluminium. Powierzchnia całkowita ma wymiary, 65x56x19mm, zaś powierzchnia styku z procesorem, ma powierzchnie o wymiarach 40x30mm.
Jak widać, spód radiatora jest dość dobrze wyszlifowany, lecz w celu osiągnięcia lepszego kontaktu powierzchni bloku z procesorem, proponowałbym dokonać tej operacji (szlifowanie) jeszcze raz. Zastanawiające jest również, dlaczego do budowy bloku, nie została wykorzystana miedź, która ma znacznie lepsze właściwości przewodnictwa ciepła.
Z uzyskanych przeze mnie informacji wynika, że tor, po jakim przemieszcza się ciecz chłodząca w bloku, nie jest zbyt skomplikowany. Poniższy rysunek (made Paint :D), jest oczywiście tylko poglądowy, jednak prezentuje w jaki sposób ciecz
przepływa przez blok.
Po odkręceniu wentylatora chłodzącego zestaw, naszym oczom ukazuje się "serce" całego urządzenia. Pompka zasilająca układ, jest niewielkich rozmiarów, jednak jak na swoje wymiary jest bardzo wydajna. Jeśli wierzyć zapewnieniom producenta, pompka jest w stanie "przetoczyć" w ciągu godziny aż 80 litrów płynu, przy prędkości 2.750 [RPM], co jak juz wspomniałem wcześniej jest bardzo dobrym wynikiem jak na tak małe urządzenie. Wyposażenie jej w ceramiczne łożysko, zapewnia także całkiem niezły czas bezawaryjnej pracy, określonej przez Akuateka, na 40.000 godzin.
Pompka jest podłączana standardowym wtykiem 3 pinowym, do gniazdka na płycie głównej (co osobiście odradzam), lub dzięki dołączonej przejściówce do wtyku molex, do napięcia 12V. Podczas pracy (co zmierzyłem), urządzenie pobiera prąd o natężeniu około 0.34A.
Cały układ jest połączony czarnymi "przewodami", wykonanymi z materiału nazwanego EPDM (skrót pochodzi od nazwy etyleno-propyleno-dienowego monomeru), zaś łączenia są uszczelnione przez stalowe opaski. Średnica wewnętrzna i zewnętrzna rurek, wynosi odpowiednio 5mm i 10mm.
Po zdjęciu efektywnego grilla, możemy ujrzeć chłodnicę całego zestawu, w pełnej "krasie". Chłodnica, podobnie jak i cały cooler, zbudowana jest a aluminium, i ma wymiary 90x90x50mm. Użebrowanie, co widać na zdjęciu, jest bardzo cienkie, i ma dużą powierzchnie łaczną, co zapewnia dobre odprowadzanie ciepła.
Za "schładzanie" całego zestawu, odpowiada duży, 92mm wentylator, z łożyskiem kulkowym. Pomimo tego, jego głośność pozostawia naprawdę wiele do życzenia. Po kilku godzinach testów, odgłosy wydawane przez wentylator, stawały się już nie do zniesienia, przez co poziomem natężenia dźwięku, zbliżył się do standardowych zestawów chłodzenia powietrzem.
Do doprowadzania zasilania, do pompki i wentylatora, służą przedstawione na poniższym zdjęciu przewody wraz z końcówkami. Pierwszy z nich (od pompki), jest raczej standardową "konstrukcją", także w tym wypadku komentarz jest zbędny. Drugi z przewodów, jak widzimy na fotce, posiada 4 żyłowy przewód, zakończony 4 pinową wtyczką. Oznacza to że w tym wypadku, po podłączeniu do płyty głównej wyposażonej w taką (4 pinową) wtyczkę, wentylator będzie korzystał z funkcji PWM, czyli Pulse Width Modulation (Modulacja szerokości impulsu).
Oczywiście, nic nie stoi na przeszkodzie, aby taką wtyczkę podłączyć do płyty, wyposażonej jedynie w standardowa 3 pinową
końcówkę.
Na poniższym zdjęciu, widzimy sposób w jaki cooler jest zamontowany na płycie. Od razu chciałbym zaznaczyć, że jest to
największa wada tego zestawu. Konkretnie, rzecz ma się do śrubek mocujących zestaw - są naprawdę bardzo słabej jakości, a w dodatku ich grubość wynosi jedynie 1.5mm, co nie wróży nic dobrego, zwłaszcza jeśli sam zestaw waży naprawdę dużo jak na cooler procesora - aż 768 gramy. Osobiście obawiałem się, aby żadna ze śrubek nie urwała się, i nie spowodowała uszkodzenia któregoś z komponentów komputera.
Produkt Akuateka, co widać na poniższych fotkach, po zamontowaniu na płycie (płytka to ECS 945P-A), zajmuje dość dużą przestrzeń. Na niektórych płytach, mających niewiele miejsca wokół podstawki, montaż coolera, może być utrudniony, lub wręcz niemożliwy. Trzeba jednak przyznać, że całość bardzo ciekawie i atrakcyjnie się prezentuje.
Jednak czy wielkość i wygląd, idą (pójdą) w parze z wydajnością, okaże się po poniższych testach. Zapraszam do zapoznania się z procedurą testową i wynikami.
Procedura i platforma testowa
Wszystke testy zostaną przeprowadzone na następującej platformie sprzętowej:
- Procesor - Intel Pentium D 840 3.2GHz@3.6GHz
- Płyta główna - ECS 945P-A
- Pamięć RAM - 2 x 512MB Geil DDR2 PC2-4300
- Karta grafiki - Gigabyte GeForce 6600 z pasywnym chłodzeniem
- Dysk twardy - Seagate Barracuda 120GB 7200.9
- Zasilacz - Chieftec 360W ATX-1136H DF (glacialtech and artic cooling)
Skuteczność działania zestawu firmy Akuatek będzie sprawdzona podczas serii trzech, 120 minutowych testów. Podczas każdego z nich, zostanie zmierzona temperatura procesora, podczas pracy z różnymi jego obciążeniami (od 10% do 100%). Oprócz tego, zostaną zmierzone: prędkość obrotowa wentylatora podczas pracy w różnych temperaturach, oraz poziom natężenia dźwięku, jaki zestaw "wydaje" podczas różnych prędkości pracy wentylatora.
Do pomiaru, poziomu natężenia dźwięku jaki "wydaje" z siebie zestaw, wykorzystany zostanie (podobnie jak i w poprzedniej recenzji), miernik firmy Brüel & Kjar typu 2221 (fotka poniżej). Pomiary zostaną wykonane w zamkniętym pomieszczeniu wymiarach: 2.5m x 3.4m x 2.3m. Odległość między czujnikiem miernika, a samym coolerkiem wynosić będzie 25cm. Obudowa będzie
oczywiście otwarta.
Pomiar temperatury i prędkości obrotowej wentylatora, zostanie wykonany w najnowszej, dostępnej wersji programu MBM
(Motherboard Monitor). Wyniki były zapisywane co 5 minut w pliku LOG, skąd następnie zostały odtworzone na wykresach.
W pomieszczeniu w którym będą przeprowadzane testy, temperatura powietrza wynosi 21-22 stopni *C, zas wilgotność waha się w granicach 39-40%. Do obydwu pomiarów, wykorzystałem miernik HD 9216, firmy DELTA OHM (fotka poniżej)
Dodatkowo, zmierzę jak dużą ilość powietrza jest w stanie "przepompować" wentylator podczas każdego z testów. Pomiarów dokonam anemometrem AirFlow TA35 (fotka poniżej). Odległość czujnika od wentylatora wyniesie 10 cm
Każdy z trzech testów będzie trwał przez okres jednej godziny, zaś po każdym z nich, nastąpi 20 minutowy odpoczynek. Dodatkowo, przed każdym z testów cooler będzie uruchamiany, na okres 20 minut w celu ustabilizowania temperatury. Sam cooler przed zamontowaniem na płycie głównej, zostanie posmarowany dołączoną do zestawu pastą, a następnie całość zostanie uruchomiona, i będzie pracować przez okres 12 godzin, w celu lepszego "związania" się pasty termoprzewodzącej (którą, swoją drogą, lepiej wymienić na coś lepszego), oraz "dotarcia" samego zestawu.
Należy pamiętać, że podane wyniki nie będą w 100% procentach obiektywne. Bardzo wiele zależy od temperatury otoczenia, i wilgotności powietrza. Odczyty dokonywane w różnych porach dnia, mogą mięć zupełnie inne wyniki, właśnie ze względu na wspomniane wyżej czynniki atmosferyczne. Dla zapewnienia w miarę wiarygodnego zobrazowania wyników, stosuję się współczynnik *C/W (dla testowanego produktu współczynnik ten, według producenta wynosi około 0.21~0.36). Współczynnik ten, jest różnicą temperatury jądra procesora i temperatury czynnika chłodzącego, podzieloną przez moc wydzielaną przez procesor. Jednak ze względu na to, że prezentowany dziś produkt ma zintegrowany system wodny, co uniemożliwia dokonania pomiaru temperatury płyny chłodniczego, test zostanie przeprowadzony w sposób tradycyjny (opisany wyżej).
Wyniki testów
TEST #1
Podczas pierwszego testu, sprawdzimy jak produkt Akuateka sprawuję się podczas zwykłej (bez obciążeń) pracy systemu. Użycie procesora wyniesie około 10%. Test potrwa 2 godziny. Zostanie również zmierzona prędkość obrotów wentylatora, oraz poziom głośności zestawu. Wyniki przedstawiają się następująco:
TEST #2
W drugim teście, procesor zostanie obciążony przy pomocy programu Sisoft Sandra, na poziomie około 50%. Test potrwa 2 godziny. Zostanie również zmierzona prędkość obrotów wentylatora, oraz poziom głośności zestawu. Wyniki przedstawiają się następująco:
TEST #3
Ostatnim testem, będzie sprawdzenie jak produkt radzi sobie z chłodzeniem, obciążonego w 100% (przy pomocy programów: 3Dmark2005 i SuperPI) procesora. Test potrwa 2 godziny. Zostanie również zmierzona prędkość obrotów wentylatora, oraz poziom głośności zestawu. Wyniki przedstawiają się następująco:
PRZEPŁYW POWIETRZA
Wyników tego pomiaru, postanowiłem nie rozbijać na określone punkty kontrolne, w przedziałach czasowych. Na poniższym wykresie podam wyniki średnie, z każdego z testów.
PODSUMOWANIE WYNIKÓW
W celu lepszego odczytania i zobrazowania wyników, na poniższych wykresach umieściłem średnie wyniki z każdej kategorii
(temperatura, obroty wentylatora, i głośność całego zestawu).